خانه / بوشهر / صنایع دستی و سوغاتی های استان بوشهر

صنایع دستی و سوغاتی های استان بوشهر

قالیبافی

قالیبافی از پشم خالص طبیعی به طور محدود در برخی از روستاهای بوشهر از جمله روستاهای شول و ده کهنه رواج دارد و همچنین در روستاهای تنگ ارم و اطراف پشتکوه هم به قالی بافی می پردازند.

گبه بافی

گبه نوعی قالی است که پودهای دراز دارد و برجسته ترین صنعت دستی و خانگی استان بوشهر محسوب می شود. گبه بافی تقریبا در بیشتر نقاط روستایی و حتی شهری این استان رایج است گبه بافان برای ایجاد نقوش بر روی فرآورده های خود از نشه استفاده نمی کنند و اکثرا به طور ذهنی به این کار می پردازند. وجه مشترک تمامی گبه های تولیدی در این منطقه گونه ای نقش پردازی سنتی است که طی هزاران سال شکل گرفته است و شامل اشکال هندسی و نگاره های  پرندگان و حیوانات یا انواع گل و یا راه راه و یا یک تا سه ترنج در هر گوشه است. گاهی نیز زمینه مرکزی به چند مربع تقسیم می شود و یا بر حسب روش دیرینه و باورهای ذهنی هر هنرمند از ردیف های بته جقه ترکیب می شود. گبه های بافت استان بوشهر اکثرا دارای ابعادی به طول ۲۰۰ سانتی متر و عرض ۱۰۰ سانتی متر است و برای بافت هر تخته آن همکاری یک ماهه دو بافنده با روزی شش ساعت کار الزامی است. گبه معمولا با پشم رنگ شده گوسفند و مخلوط با موی بز از نژاد عدنی بافته می شود.

گلیم بافی

گلیم بافی در روستاهای شهرستان کنگان بیشتر رواج دارد، گرچه میزان تولید آن محدود است ولی از لحاظ اصالت هنری قابل توجه است. تارهای گلیم اغلب از موی بز که استحکام بیشتری دارد انتخاب می شود ولی پود مصرفی تماما از پشم است. گلیم ها معمولا در ابعاد ۱۱۰*۴۰۰ سانتی متر بافته می شوند.

نمد مالی

نمد از سنتی ترین تولیدات دستی منطقه بوشهر است و در گذشته شهر برازجان در زمینه تولید نمد بسیار مشهور بود و کارگاه های زیادی به تولید آن اشتغال داشتند. نمد از جمله محصولاتی است که به دلیل سبکی وزن و نم گیری بودن مورد توجه بسیاری از عشایر است. امروزه نمد بافی به جز در بعضی از روستاهایی که در صحاری قرار گرفته و دارای شتر هستند رواج چندانی ندارد.

حصیر بافی

حصیر از ساقه های مخصوص به ویژه از ساقه های خرما بافته می شود و در اغلب روستاهای استان بوشهر که دارای نخل هستند رواج دارد. مهم ترین محصول حصیر استان بوشهر که هم از لحاظ اقتصادی دارای اهمیت ویژه ای است و هم در گذشته در امارات خلیج فارس دارای بازار مناسبی بود نوعی فرش حصیری به نام تک است که با عرض ۱۰ سانتی متر و طول ۳۰ متر بافته می شود، سپس به اندازه ای که مورد نظر است بریده شده و در کنار یکدیگر دوخته می شود. نوع دیگری از تولیدات حصیری که نقش موثری در اقتصاد روستاها دارد نوعی فرش حصیری شبیه گلیم است که با ساقه گیاهان خودرو و یا ساقه گندم بافته می شود. محصول آن فرشی به طول ۶ متر و عرض ۷۵ سانتی متر است که در پایان کار از وسط نصف شده و با دوختن قطعات آن در کنار هم فرشی به ابعاد ۵/۱*۳ متر به دست می آید.

سوزن دوزی

در بیشتر روستاهای شهرستان کنگان نوعی سوزن دوزی رایج است که از‌آن برای تزئین روی قوری در قندان و کیسه چپق و رویه کوسن استفاده می شود ، و در پاره ای از موارد بر روی وسایل بزرگتر نظیر روی پشتی و رومیزی و لبه پرده و … مورد استفاده قرار می گیرد. علاوه بر سوزن دوزی ، تکه دوزی نیز رواج دارد پارچه مورد استفاده سوزن دوزان معمولا چلوار است و نخ مورد استفاده الیاف رنگین دمسه است.

گیوه دوزی

از صنایع دستی قدیم مردم برازجان است که معمولا در هنگام گرمی هوا از آن استفاده می شود.

زنبیل و سبدبافی

هر دو از شاخ و برگ درخت خرما ساخته می شود و موارد استفاده زیادی دارند.

جارو (پیشی وینگی)

هردو از شاخ و برگ خرما بافته می شود و در بسیاری از نقاط استان و ایران برای رفت و روب مورد استفاده قرار می گیرد.

سفالگری

به دلیل اهمیت آب در این منطقه ساخت وسایلی که بتواند نقشی در خنک کردن و خنک نگه داشتن آب داشته باشد از گذشته های دور مرسوم بوده است. بیشتر فعالیت های سفالگری این استان در بندر کنگان پیرامون اهرم و برازجان انجام می گیرد و تولیدات را عموما کوزه های آب و کوزه قلیان و سر قلیان و بستو و کشک ساب تشکیل می دهند.

قلیان (چلیم)

کشیدن نوعی قلیان در بوشهر مرسوم است که کوزه آن سفالی است و آب داخل آن دیده نمی شود. از نکات جالب این که هیچ یک از اعضای این قلیان با هم تناسبی ندارد و به وسیله دست نگه داشته می شود به این نوع قلیان چلیم می گویند. این نوع قلیان جز صنایع دستی بوشهر است.

مشک

 از پوست حیوانات ساخته می شود و جهت حمل آب به کار می رود.

دولچه

از پوست حیوانات به صورت یک مخروط ساخته می شود که دارای سه پایه چوبی است و برای نگهداری آب و خنک کردن آن مورد استفاده قرار می گیرد. این صنعت بیشتر در برازجان رواج دارد.

لنج سازی و قایق سازی

لنج سازی و قایق سازی از قدیمی ترین و مهم ترین صنایع دستی بوشهر است و سابقه آن به دوره افشاریه می رسد. این صنعت در سال های اخیر  به واسطه افزایش مبادلات دریایی و صید ماهی از رونق زیادی برخوردار شده است نیروی شاغل این صنعت منحصر به همان گلافان قدیمی است. مصالح اولیه مورد نیاز ، چوب های جنگلی مقاوم در مقابل رطوبت برای اسکلت و تخته های مرغوب هندی به نام سای برای بدنه ان است، بقیه مصالح از محل تهیه می شود. هنوز وسیله کار گلافان بسیار ابتدایی است که سبب کندی کار و کمی تولید سالیانه می شود مهم ترین مراکز تولید این صنعت عبارت اند از بوشهر و بندر ریگ و بندر گناوه و جزیره شیف و برخی دیگر از بنادر استان بوشهر.

تور بافی

تور یکی از مهم ترین وسایل ماهیگیری است که مواد اولیه آن هم در محل به دست می آید و متاسفانه بر خلاف صنعت کشتی سازی و توربافی دستی در مقابل صنعت تور ماشینی مقاومت نکرده و به جز موارد تولید تورهای کوچک دستی عمدتا در حال نابودی است.

مسقطی

نوعی شیرینی مخصوص بوشهر است که به عنوان سوغات بوشهر معروفیت دارد.

درباره ی بهامین سهرابی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *