خانه / گیلان / رشت / تاریخ رشت

تاریخ رشت

به نوشته ی برخی از محققان ، شهر رشت در پیش از اسلام و دست کم در دوره ساسانیان وجود داشته است. در زمانی که حکومت ساسانی رو به فروپاشی می رفت ، حکمرانی مستقل این دیار را گیلانشاه می نامیدند. پس از غلبه ی اعراب بر ایران ، اولین بار که نامی از رشت به میان آمد ، سال ۶۱ هجری قمری بود. اما از این تاریخ ، تا زمان صفویه در کتاب های تاریخی نامی از رشت دیده نمی شود. بعدها در شرح وقایع دوره ی شاه اسماعیل صفوی از این شهر یاد شده است.

در زمان صفویه و به ویژه در دوره ی اسماعیل صفوی ، سرزمین گبلان به دو بخش "بیه پس" به مرکزیت رشت و "بیه پیش" به مرکزیت لاهیجان تقسیم می شد. حکومت بیه پیش از ۹۴۳ هجری قمری به خان احمد گیلانی رسید و شاه طهماسب اول صفوی ، حکومت بیه پس را نیز به او سپرد. سرانجام شاه عباس اول صفوی گیلان را تسخیر کرد. بعدها در سال ۱۰۴۵ هجری قمری ، شهر رشت به دست استنکورازین – دریانورد و شورشی مشهور روسی – غارت شد. در سال ۱۷۲۲ میلادی نیز سپاهان پتر کبیر ، رشت را تسخیر کردند.

اشغال گران روس تا سال ۱۷۳۴ میلادی ، رشت و گیلان را در تصرف خود داشتند. سپس روس های بلشویک در جریان تعقیب سفیدها ، رشت را به تصرف خود درآوردند. این شهر در قدیم ، تنها راه ارتباطی و بازرگانی ایران از طریق بندر انزلی به اروپا بود.

رشت در طول تاریخ خود ، وقایع اسف  انگیز فراوانی را از سر گذرانده است. در زمستان ۱۲۴۶ هجری قمری ، طاعون شدیدی در گیلان شایع شد و در حدود شش هزار نفر را از پای در آورد. ۵۶ سال بعد ، شهر به آتش کشیده شد و خسارت های فروان دید.

در سال ۱۳۱۶ ه.ق در رشت شورش نسبتا دامنه داری علیه قانون خراج راهداری کارگزاران روس که از ساکنان دهستان ها دریافت می کردند ، به وقوع پیوست؛ در نتیجه ، ایستگاه راه داری واقع در نزدیک رشت توسط شورشیان ویران گردید ، اما به شدت عمل و خشونت سپهدار اعظم – حاکم وقت – پایان یافت.

رشت در انقلاب مشروطیت نقش موثری داشت. به هنگام جنگ جهانی اول شهر رشت در معرض تاخت و تاز سپاهیان روس و بعد نیروهای انگلیسی و شورشیان محلی قرار گرفت و خرابی بسیاری در آن به بار آمد. در سال ۱۹۲۰ میلادی ، رشت باردیگر صحنه درگیری های مسلحانه شد؛ ارتش سرخ در سال ۱۳۳۸ باکو را تصرف کرد و وارد بندرانزلی شد. این کار سبب تشویق انقلابیون گیلان گردید.

سرانجام در همین سال ، حکومتی ضد انگلیسی به ریاست میرزا کوچک خان جنگلی در رشت اعلام شد. انگلیس ها رشت را تخلیه کردند و با آتش زدن انبارهای خود و انهدام پل سفید رود ، رهسپار بغداد شدند. قوایی از تهران عازم سرکوب انقلابیون شد. به موجب قرار داد ۱۳۳۹ ه.ق که بین دولت های ایران و اتحاد جماهیر شوروی منعقد شد ، گیلان و رشت از نیروهای روسی تخلیه شد.

امروزه شهرستان رشت به عنوان مرکز راه های بازرگانی گیلان و بازار تجارت و واردات و صادرات مطرح است و به عنوان مرکز استان ، امکانات گردشگری و جهانگردی فراوانی دارد.

درباره ی بهامین سهرابی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *